Kitsune Nedir?
İnsanların merak duyabileceği yeni kavramlar arasında kitsune bulunur. Bu kavramın ne olduğu, nerede kullanıldığı, hangi kültüre ait olduğu gibi çok fazla soru sorulur. Bu sorulara cevap vermek adına içerik hazırladık. Burada kelimeyi genel detaylarıyla ele almaya çalıştık.
Kitsune Ne Demek?
Kelime anlamına bakıldığında Japon dilinde tilki kitsune olarak ifade edilir. Bu kelimenin İngilizcede karşılığı demon ve ghoul olarak görülür. Ayrıca kutsal bir hayvan olarak kabul edilir. Dünya genelinde kurnaz olarak ifade edilen tilkiler Japon dünyasında sahip oldukları özellikleri sebebiyle ayrı bir sınıfta kabul edilir. Bunun için özellikle halk tarafından büyük öneme sahip olan bir tür olur.
Japonya’nın kültürel kaynaklarında kitsuneler milattan sona 8. yüzyıl itibariyle yer alır. 8. yy öncesinde sıradan vahşi tilkiler olarak görülürken bu tarih itibariyle sihirli ve kutsal yaratıklar olarak yer alırlar.
Mitolojide Kitsune
Japon tilkisi olarak bilinen kitsune mitolojide önemli yere sahiptir. Japon, Çin ve Kore mitolojisinde öne çıkar. Çin mitolojisinde bulunan huli jing isimli yaratıkla benzerlikler içerir. Ayrıca Kore mitolojisinde yer bulan kumiho yaratığına benzetilir. Ancak gerek genel özellikleri gerekse yetenekleri yönünden bu mitolojilerde bulunan tilkilerden ayrılır.
Japon Mitolojisindeki Yeri
Japon mitolojisinin bereket ve pirinç tanrısı İnari’nin elçileri olarak kabul edilirler. Bu tanrı tarafından tüccarlara ve çiftçilere gönderilerek pirinç yetiştiriciliğinin devam etmesini sağlarlar. Ayrıca işlerine hile karıştıranları ve düzenbazlara ders vermeleri istenir. Mitolojiye göre kitsune isimli tilkiler insan şekline girebilirler. Bu özellikleri sayesinde iletişim kurmaları ve kendilerine verilen görevleri yerine getirmeleri mümkün olur. Ayrıca kılık değiştirmeleri sayesinde etkinliklerde yer alarak refah ve bereketin korunmasına yardımcı olurlar.
Kitsune’nin Türleri Neler?
Kitsuneler iki genel türe ayrılır. Bunlar yako ve zenko olarak anılır.
Zenko Kitsune
Zenkolar iyi tilkiler olup kutsal kabul edilir ve İnari tarafından görevlendirildiklerine inanılır. Ayrıca Japon tapınaklarında kendilerine yer bulurlar. Bunun dışında kutsal kabul edilen grubu oluştururlar.
Yako Kitsune
Yakolar vahşi tilkiler olarak kabul edilir. Bunları kötü yönleriyle anmak mümkün olur. Genellikle çiftçiler ve tüccarlarla uğraşırlar. Geceleri aktif olarak tarlalarda görülerek zarar işlerler.
İyi Kitsune Türleri Neler?
İyi huylu olan kitsune mitolojide elementlerle ilişkilendirilerek anılır. Bu elementler 13 tane olduğu için tilkilerin türleri de bu sayı kadar olur. Sahip oldukları elementlere bağlı olarak özellikleri ortaya çıkar.
İyi kitsune türleri;
- Chikyu
- Umi
- Kukan
- Seishin
- Tengoku
- Kaze
- Kawa
- Kasai
- Mori
- Yama
- Ongaku
- Jikan
- Sanda
Bu türlerin özellikleri ve işlevleri birbirinden ayrılır. Böylelikle insanların kendilerine ve ihtiyaçlarına uygun kitsuneyi takip ettiği görülür.
Kitsune Genel Özellikleri Nelerdir?
Japon tilkisi olan kitsune sahip olduğu özellikler yönünden farkını ortaya koyar. Böylelikle insanlar tarafından ayırt edilmeleri mümkün olur. Genel özellikleri arasında şunlar görülebilir;
- Japonya’da yaşam sürerler.
- Yaşam süreleri uzundur.
- Küçük boyutlara sahip olurlar.
- Yaşam sürelerinin belirlenmesinde kuyruk sayıları etkili olur.
- Kuyrukları her yüz yılda bir çıkarak oluşur.
- Yokai ailesinde kabul edilirler.
- Zeka seviyeleri yüksektir.
- Kuyruk sayıları 9’a kadar görülür.
- Tüy renkleri siyah, krem, sarı, gri ve beyaz olarak görülür.
Ancak mitolojide farklı türlere sahip olmaları fiziksel özelliklerinin değişmesine neden olur. Örneğin dokuz kuyruklu şekilde ortaya çıkan canlının tam 9 kuyruğu bulunur. Ayrıca yaşam ömrü de 1000 yıl olarak ifade edilir. Sanda türünde ise kürk renklerinin beyaz-siyah olduğu belirtilir.
Kitsune Yetenekleri Nelerdir?
Japonlarca kutsal kabul edilen kitsuneler yetenekli varlıklar olarak bilinir. En temel yetenekleri insan kılığına girebiliyor olmalarıdır. Erkek veya kadın fark etmeksizin iki türde kılığa girebilirler. İnsan kılığına girmeleri içinse en fazla 100 en az 50 yıl yaşamaları gerekir.
İnsan kılığına girebilmeleri için kendilerine verilen görevleri yerine getirmeleri gerekir. Bu görevler arasında ise yaprak ve kamış toplamak yer alır. Bu görevleri tamamlayıp dönüşüm yaşarlar.
Kitsuneler türlerine bağlı olarak uçma, ateş püskürtme ve hızlı hareket etme yeteneklerine sahiptir. Bunun dışında türlerinin geneli insanlara yardım etme amacı taşır. Bunun için çağrılmaları ve yardım istenmeleri gerekir. Ayrıca hava olaylarını ve doğal afetleri kontrol etme gibi yeteneklere sahip türleri vardır.
Kitsune Zayıf Yönleri Nelerdir?
Mitolojik tilkilerin zayıf yönlerinin bulunduğunu söylemek gerekir. Buna göre bu tilkilerin yaşam ömürlerine göre kuyrukları artar. Görev zamanında kuyruklarını göstermek istemediklerinde saklama işlemini doğru şekilde yapamazlar. Bu durum ise ortaya çıkmalarına neden olur.
Yako türünde bulunan vahşi tilkiler ise tüccarlarla uğraş verir. Onların mallarını ve ürünlerini ele geçirme amacı taşır. Bunun dışında insan görünümü kazandıklarında diğer insanları kandırıp onlarla ilişki yaşadıklarına inanılır. Köpekler kutsal canlıların korktuğu hayvanlar arasında bulunur. Bunun için köpek gördüklerinde kaçtıklarını görmek mümkün olur.
Kitsune Dini İnanış Açısından Önemi Nedir?
Güçlü ve zeki kitsuneler Japonya’da dini açıdan da öneme sahip olan varlıklardır. Bu ülkede benimsenen Şinto (Şintoizm) dininde kutsal kabul edilirler. Çünkü bu dinde inanılan İnari isimli tanrının elçileri olarak kabul edilirler. Bu durum tilkiler için tapınaklar ve heykeller yapılmasına neden olur.
Kitsuneler Japon inanışlarına göre İnari adına çalışırlar. Böylelikle bu tanrının sorumlu olduğu pirinçlerin korunmasını sağlarlar. Ayrıca tanrıyı da kötü ruhlara karşı koruduklarına inanılır. Bunun dışında tanrılara haber ilettiklerine ve bereketin bu haberlerle verildiğine inanılır.
Şinto dinine inanan kişiler İnari’nın yardımcısı gördükleri tilkilere taparlar. Ayrıca etkinliklerde onları andıran maskeler giyerek hasatlarının bereketli olacağına inanırlar.
Japon Kitsune Tapınakları Neler?
İyi huylu tilkiler için Japonya’da hazırlanan tapınaklar vardır. Bu tapınaklarda yaygın görülen tasvirler dikkate alınarak hazırlanan heykeller bulunur. İnsanlar bu heykellere taparak bağlılıklarını belli ederler. Tapınağa geldiklerinde yanlarında başta pirinç olmak üzere çeşitli yiyecekler getirirler. Bu yiyecekleri heykellere sunarak bereket ve refah isterler. Ayrıca burada İnari tanrısına ait heykelleri de görmek mümkün olur.
Ülkede çok sayıda kitsune tapınağını bulmak mümkündür. Bu tapınaklar arasında Shinoda Tapınağı, Yakyu İnari Tapınağı, Namiyoke İnari Tapınağı, Anamori İnari Tapınağı ve Fushimi İnari Tapınağı öne çıkar.
Shinoda Tapınağı’nın bulunduğu yer Osaka kentidir. Ülkenin en eski tapınağı olarak bilinir. Yapıldığı tarih ise 593 olarak bilinir.
Fushimi İnari Tapınağı Kyoto kentinde bulunan bir tapınaktır. Bu tapınağın en önemli özelliği duvarlarıdır. Bu duvarlar kırmızı renkteki torii kapılarıdır. Bu kapılar km uzunluğuna sahiptir. Ayrıca ülkenin en ünlü tapınağı olarak bilinir. Yapılış tarihi bilinmeyen tapınakla ilgili ilk kayıtlara 711 tarihinde rastlanır.
Japon Mutfağındaki Rolü Nedir?
Lezzetli ve ilgi çekici yemekleriyle ünlü Japon mutfağında kitsunenin izlerini bulmak mümkündür. Çünkü bazı yemekler bu varlıkların isimleri verilerek hazırlanmış durumdadır.
Bu yemekler;
- Kızartılmış tofu ve buğday eriştesinden yapılan kitsune udon
- Karabuğday eriştesi ve tofu kullanılarak hazırlanan kitsune soba
- Tilki görünümüne sahip olan ve pirinçten yapılan kraker olan kitsune senbei
Hazırlanan yemeklerin bu varlıkların ismini almasında efsanelerin etkisi bulunur. Örneğin yapılan yemeklerin içerikleri o kutsal tilkinin çok sevdiğine inanan malzemelerden oluşur.
Kitsune Efsane Örnekleri
Sihirli güçleri olduğuna inanılan Kitsune ile ilgili Japonlar tarafından ortaya atılan çok sayıda efsane vardır. Bu efsaneler incelendiğinde kahramanlıklar, hafif kurnazlıklar ve psişik olayları görmek mümkün olur. Ayrıca bu efsaneler incelendiğinde olayların tilkilerin insan şekline bürünmesi sonrasında yaşandığını ortaya koyar.
Tilkilerin yılbaşı gecesinde Oji’de eğlendiklerini anlatan bir efsane vardır. Bu efsaneye göre tilkiler kostümlü olarak kutlamaya katılırlar ve gönüllerince eğlenirler. Bu eğlencenin ardından Oji İnari Tapınağı’nı ziyaret ederek tanrıya bağlılıklarını gösterirler. Bu efsaneye ülkede inanılmasından dolayı 1993 yılından beri tapınak yakınında her yılbaşında Oji Tilki Geçit Töreni düzenlenir.